GR | EN
DARIAH - EU | GR | FR | DE | NL | SI

Δημοσιεύσεις


Γιώργος Τζεδόπουλος – Ειρήνη Μεργούπη-Σαβαΐδου, «Σενάρια χρήσης και εργαλεία ιστορικής έρευνας για τη δεκαετία του 1940» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση παρουσιάζει τη μεθοδολογία ανάπτυξης των σεναρίων χρήσης και των εργαλείων έρευνας της θεματικής δράσης για τη Δεκαετία του 1940. Ειδικότερα, επικεντρώνεται σε τρία πρότυπα σενάρια χρήσης της υποδομής από έναν μεμονωμένο ερευνητή, από μια ομάδα ερευνητών και από έναν εκπαιδευτικό, με στόχο τη δόμηση της πληροφορίας και των εργαλείων έρευνας του διασυνδεδεμένου υλικού με τρόπο ώστε να μπορεί η υποδομή να ανταποκρίνεται στις αναζητήσεις αυτών των κατηγοριών χρηστών. 

Ηλβανίδου, M., «Προς μια μικρο-υποδομή για τη Δεκαετία 1940», Συνάντηση εργασίας για τη θεματική δράση της υποδομής ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ για τη Δεκαετία 1940, Διαδικτυακή ημερίδα, 30/11/2020

Παρουσίαση των εργασιών ψηφιακής επιμέλειας που υλοποιήθηκαν από το Ε.Κ. Αθηνά για τη δημιουργία συλλογής με μεταδεδομένα τεκμηρίων για τη Δεκαετία 1940 στην πύλη υπηρεσιών και πόρων της υποδομής ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ, σε διαδικτυακή ημερίδα που διοργάνωσε από κοινού το Ε.Κ. Αθηνά και η ΑΑ. Αναφέρθηκε η τρέχουσα εμπειρία για τους χρήστες και οι προκλήσεις του περιεχομένου στην παρούσα τους μορφή, ενώ παρουσιάστηκαν οι ροές εργασιών που ακολουθήσαμε για τον καθαρισμό των μεταδεδομένων, τη δημιουργία κοινού σχήματος τεκμηρίωσης, τη συνάθροιση και ευρετηρίαση των μεταδεδομένων και, τέλος, την παρουσίασή τους στην πύλη της Απολλωνίδας. Σκοπός της ανακοίνωσης ήταν η ενημέρωση των οργανισμών μνήμης (αρχείων, βιβλιοθηκών, μουσείων) που είτε λειτούργησαν ως πάροχοι περιεχομένου για τη δημιουργία της ψηφιακής συλλογής είτε είχαν εκδηλώσει σχετικό ενδιαφέρον.

Ντρίτσου, Β., «Βάση Επαυξημένης Γνώσης Δεκαετίας 1940», Συνάντηση εργασίας για τη θεματική δράση της υποδομής ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ για τη Δεκαετία 1940, Διαδικτυακή ημερίδα, 30/11/2020

Παρουσίαση των εργασιών ψηφιακής επιμέλειας που υλοποιήθηκαν από το Ε.Κ. Αθηνά και οδήγησαν στον εμπλουτισμό της πρωτογενούς πληροφορίας των παρόχων περιεχομένου. Έγινε αναφορά στις εργασίες Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας που υλοποιήθηκαν και των αποτελεσμάτων αυτών.  Παρουσιάστηκε η οργάνωση της επαυξημένης αυτής πληροφορίας κάτω από ενιαίο εννοιολογικό σχήμα που αναπτύχθηκε από το Ε.Κ. Αθηνά για τον σκοπό αυτό, η εφαρμογή του στα παρεχόμενα δεδομένα της θεματικής της Δεκαετίας 1940, ενώ αναλύθηκαν τα προτερήματα χρήσης της βάσης γνώσης.

Χριστίνα Δημακοπούλου, «Η Πινακοθήκη της ΑΣΚΤ στο ψηφιακό περιβάλλον μιας ερευνητικής μικρο-υποδομής», Συνάντηση εργασίας για τη θεματική δράση της υποδομής ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ για τη Δεκαετία 1940, Διαδικτυακή ημερίδα, 30/11/2020.

Η εισήγηση στρεφόταν γύρω από την ψηφιακή στρατηγική της ΑΣΚΤ και τη φυσιογνωμία την (ψηφιακής) Πινακοθήκης της ΑΣΚΤ ως μιας ερευνητικής μικρο-υποδομής. 


Αθανάσιος Καρασίμος, Γεράσιμος Χρυσοβιτσάνος «Ψηφιακά εργαλεία στην δια ζώσης και εξ αποστάσεως εκπαίδευση» (περισσότερα)

περίληψη…

Γιώργος Τζεδόπουλος, «Ερευνητής, ρεπόρτερ και πολίτης: Ψηφιακές δεξιότητες και κριτική σκέψη» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση ασχολείται με τους μετασχηματισμούς της επικοινωνίας, της πληροφορίας και της προσβασιμότητας στη γνώση κατά την ψηφιακή εποχή, και εξετάζει τις επιπτώσεις τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. Στην ανακοίνωση αναπτύσσεται μια επιχειρηματολογία υπέρ της αξιοποίησης του Παγκόσμιου Ιστού στη διδασκαλία της ιστορίας και παρουσιάζεται ένα πρότυπο σενάριο που δίνει έμφαση στην κατάκτηση κριτικών δεξιοτήτων αναζήτησης και αξιολόγησης της πληροφορίας από τη μεριά των μαθητών.

Αθανάσιος Καρασίμος «Κριτήρια επιλογής υλικού και template εκπαιδευτικών σεναρίων» (περισσότερα)

περίληψη…

Γεράσιμος Χρυσοβιτσάνος, «Η Ιστορία της Γραφής. Εκπαιδευτικά σενάρια στον καιρό των DH» (περισσότερα)

περίληψη

Ειρήνη Μεργούπη-Σαβαΐδου – Γιώργος Τζεδόπουλος, «Δημιουργώντας εκπαιδευτικά σενάρια για τη δεκαετία του 1940» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση διερευνά τις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο για τη δημιουργία εκπαιδευτικών σεναρίων για το μάθημα της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιλέγει μια προσέγγιση που εστιάζεται όχι μόνο στην πληροφορία που είναι δυνατόν να αντληθεί για το συγκεκριμένο θέμα από τον παγκόσμιο ιστό, αλλά και στη διαδικασία διαμόρφωσης μιας ερευνητικής κριτικής μεθόδου. Η ανακοίνωση εξετάζει τα παραπάνω μέσω ενός συγκεκριμένου παραδείγματος, δηλαδή την εμπειρία της πείνας στην κατεχόμενη Ελλάδα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο τέλος της ανακοίνωσης παρουσιάζεται η θεματική δράση του “Απολλωνίς” για τη Δεκαετία του 1940 και η σημασία της για τη διδασκαλία της ιστορίας στην εκπαίδευση

Αναστασία Φαλιέρου,  «Τουρκοκρατία και Ελληνική Επανάσταση στον ψηφιακό κόσμο» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση έχει ως κύριο στόχο να παρουσιάσει τις δυνατότητες που προσφέρουν τα ψηφιακά μέσα και το διαδίκτυο στον σύγχρονο εκπαιδευτικό για τη διδασκαλία της ιστορίας της οθωμανικής κυριαρχίας και της Ελληνικής Επανάστασης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στο πρώτο μέρος, γίνεται αναφορά στο προσβάσιμο αναλογικό και ψηφιακό υλικό που κατέχουν δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς στη χώρα μας σχετικά με το 1821. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζονται  σκέψεις, μεθοδολογικοί προβληματισμοί καθώς και πιθανά εκπαιδευτικά σενάρια σχετικά με τη διδασκαλία της Ελληνικής Επανάστασης (π.χ Η ζωή και η Δράση της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας) στα σχολεία μέσω της  χρήσης ψηφιακών πηγών. Τέλος, προτείνονται πιθανές εργασίες και δραστηριότητες που μπορούν να ανατεθούν στους μαθητές με απώτερο στόχο τη βιωματική μάθηση και την κριτική ανάγνωση των πηγών.

Αθανάσιος Καρασίμος, «Η Γλώσσα της Λογικής ή η Λογικής της Γλώσσας» (περισσότερα)

περίληψη

Ελένη Γουλή, «Οι Θεατρικές Σπουδές μπροστά στην πρόκληση της ψηφιακότητας: μέσα και μέθοδοι» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση πραγματεύεται την εφαρμογή ψηφιακών μεθόδων και την ανάπτυξη αντίστοιχων εργαλείων ως πρόκληση για τους ερευνητές της επιστήμης του θεάτρου και των παραστατικών τεχνών εν γένειˑ διερευνά το αποτύπωμά τους στη θεατρολογική έρευνα και την πανεπιστημιακή διδασκαλία, ιχνηλατώντας τις αλλαγές που επιφέρει στη συγκέντρωση των τεκμηρίων, την επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων και τις νέες δυνατότητες «αφήγησης» και δημοσίευσης των αποτελεσμάτων της έρευναςˑ παρακολουθεί την εξέλιξη από τα πρώτα ψηφιακά εγχειρήματα έως την ποιοτική επεξεργασία και επιμέλεια των δεδομένων, τις ψηφιακές οπτικοποιήσεις, τη διαχείριση και ανάλυση της χωρικής πληροφορίας και την παραγωγή σύνθετων ψηφιακών εκδόσεων, με στόχο την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. 


Goulis, H., Tsouloucha, E., “BBT User stories. Benefits from joining the thesaurus federation”, Presented at the Scholarly Primitives DARIAH Virtual Annual Event 2020. Zenodo (περισσότερα)

The paper briefly presents the benefits of joining the Backbone Thesaurus (BBT) federation and becoming part of a gradually growing community of thesauri maintainers. It focuses on the experience of DAI and FRANTIQ as use cases of existing thesauri holders that have aligned to the BBT. The latter is the research outcome of work undertaken by the Thesaurus Maintenance WG to design and establish a coherent overarching thesaurus for the Humanities, under which specialist thesauri and structured vocabularies used across scholarly communities can be aligned. Its core feature is that it promotes alignment of cutting-edge terminology to well-formed general terms of the meta-thesaurus capturing general meanings. It favors a loose integration of multiple thesauri, by means of mapping them to a small set of top-level concepts (facets and hierarchies), enabling cross-disciplinary resource discovery, while ensuring compatibility with thesauri that cover highly specific scientific domains and areas of knowledge in development. 

Dritsou, V., M. Ilvanidou, I. Despotidou, V. Liakopoulou, K. Vourvachaki, P. Constantopoulos, “Integrating archival materials for the study of the turbulent Greek 40s”, DARIAH Virtual Annual Event 2020: Scholarly Primitives, 10-13 Nov. 2020, sciencesconf.org:dariah-ae-2020:309708.

Η δημοσίευση έλαβε εύφημη μνεία.

Humanities researchers often need to study heterogeneous digitized archives from different sources. But how can they deal with this heterogeneity, both in terms of structure and semantics? What are the digital tools they can use in order to integrate resources and study them as a whole? And what if they are unfamiliar with the methods and tools available? Towards this end, DARIAH-EU  and CLARIN research infrastructures already support researchers in exploiting digital tools. Specific use case research scenarios have also been developed, with the PARTHENOS SSK being a successful example. In this paper we describe our related (ongoing) experience from the development of the Greek research infrastructure APOLLONIS, where, among others, we have focused on identifying and supporting the workflows that researchers need to follow to perform specific research studies while jointly accessing disparate archives. Using the decade of 1940s as a use case, a turbulent period in Greek history due to its significant events (WWII, Occupation, Opposition, Liberation, Civil War), we have assembled (digitized) historical archives, coming from different providers and shedding light on different historical aspects of these events. From the acquisition of the resources to the desired final outcome, we record the workflows of the whole research study, including the initial curation process of the digitized archives, the ingestion, the joint indexing of the data, the generation of semantic graph repesentations and, finally, their publication and searching. After the acquisition of the heterogeneous source materials we perform a detailed investigation of their structure and contents, in order to map the different archive metadata onto a common metadata schema, thus enabling joint indexing and establishing semantic relations among the contents of the archives. The next step is data cleaning, where messy records are cleaned and normalized. Natural Language Processing methods are then exploited for the extraction of additional information contained in the archival records or in free text metadata fields, such as persons, places armed units, dates, and topics, which enhance the initial datasets. The outcome is encoded in XML using the common schema and ingested into a common repository through an aggregator implemented using the MoRE system. A joint index based on a set of basic criteria is generated and maintained, thus ensuring joint access to all archival records regardless of their source. In addition, an RDF reprentation is generated from the encoded archival data enabling their publication in the form of a semantic graph and supporting interesting complex queries. This is based on a specifically designed extension of CIDOC CRM and a compilation of a list of research queries of varying complexity encoded in SPARQL. Preliminary tests of the entire workflows and the tools used in all steps yielded very encouraging results. Our immediate plans include full scale ingestion and indexing of the material from a number of archives, producing the corresponding semantic graph and streamlining the incorporation of new archives.

Constantopoulos, P., G. Artopoulos, C. Dallas, P. Hacigüzeller, “Process graphs”, DARIAH Virtual Annual Event 2020: Scholarly Primitives, 10-13 Nov. 2020

In the light of Unsworth’s seminal work on scholarly primitives and early initiatives to understand the nature and capture the variety of digital methods and tools in the humanities through classifications (such as the AHDS Taxonomy of Computational Methods and the AHRC ICT Methods Network), the endeavour to understand and explicitly model scholarly processes found its place in the agenda of DARIAH as early as the preparatory phase. The Scholarly Research Activity Model1 was then formulated, followed by the NeDiMAH Methods Ontology (NeMO) which was developed within the NeDiMAH project and was subsequently adopted and supported by DARIAH VCC2 through the DiMPO WG. NeMO aimed at capturing the scholarly research process through a set of concepts representing the main elements of the humanities research ecosystem, their intrinsic structure, and the relations among them. The explicit representation of relations among concepts enables representations of research processes in the form of semantic networks best suited for associative, exploratory search and inference. Taxonomies, on the other hand, such as those above or TaDiRAH (developed by DARIAH-DE), can be incorporated as hierarchical term dictionaries in NeMO. The development of NeMO was informed by the extensive empirical study of scholarly information practices, needs and attitudes performed by the DiMPO WG across Europe, and was validated in a series of workshops. In subsequent work related to DARIAH-GR, a streamlined process (Research Spotlight) was developed to extract information from research articles, enrich it with relevant information from other Web sources, organize it according to the domain-neutral part of NeMO (appropriately elaborated, called Scholarly Ontology), and republish it in the form of linked data. This enables compiling semantic graph databases capturing who has done what, how, why and with what results. We propose a synergy session in which the WGs involved will jointly explore the recording and analysis of actual and/or prototypical instances of work processes in their respective domains of interest and the compilation of semantic graph databases supporting advanced documentary and analytical work. The Digital Practices for the Study of Urban Heritage and the GeoHumanities WGs will put forward different classes of problems, yet all of them calling for heavy use of highly differentiated digital methods and corresponding goals. They will thus present complementary views on all aspects of the research process. For example, drawing on FRBRoo and the IfcOWL ontology, and going beyond previous efforts in linking Building Information Modelling elements with a conservation ontology, the proposed effort to bring together the WGs above will highlight the challenges of using a CIDOC CRM – based modelling approach to structure logically more diverse architectural data (i.e., structure, typology and usage) at a scale larger than a building, e.g., clusters of heritage buildings, forming streets and neighbourhoods of cultural and historical value. The Digital Methods and Practices Observatory WG will offer NeMO and its streamlined application as methodological framework. We expect the session to initiate collaboration among the WGs that will lead to an enriched conceptualization of their own domains, an appreciation of common (and non-common) patterns and, possibly, joint work on developing semantic graph compendium(s) of digital practices.


Αθανάσιος Καρασίμος, Γεράσιμος Χρυσοβιτσάνος, «Ψηφιακά εργαλεία στην δια ζώσης και εξ αποστάσεως εκπαίδευση» (περισσότερα) 

περίληψη…

Γιώργος Τζεδόπουλος, «Ερευνητής, ρεπόρτερ και πολίτης: Ψηφιακές δεξιότητες και κριτική σκέψη» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση ασχολείται με τους μετασχηματισμούς της επικοινωνίας, της πληροφορίας και της προσβασιμότητας στη γνώση κατά την ψηφιακή εποχή, και εξετάζει τις επιπτώσεις τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. Στην ανακοίνωση αναπτύσσεται μια επιχειρηματολογία υπέρ της αξιοποίησης του Παγκόσμιου Ιστού στη διδασκαλία της ιστορίας και παρουσιάζεται ένα πρότυπο σενάριο που δίνει έμφαση στην κατάκτηση κριτικών δεξιοτήτων αναζήτησης και αξιολόγησης της πληροφορίας από τη μεριά των μαθητών.

Αθανάσιος Καρασίμος, «Κριτήρια επιλογής υλικού και πρότυπο σεναρίων» (περισσότερα)

περίληψη

Γεράσιμος Χρυσοβιτσάνος, «Ιστορία της γραφής» (περισσότερα

περιλήψη…

Ειρήνη Μεργούπη – Γιώργος Τζεδόπουλος, «Δημιουργώντας εκπαιδευτικά σενάρια για τη δεκαετία του 1940» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση διερευνά τις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο για τη δημιουργία εκπαιδευτικών σεναρίων για το μάθημα της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιλέγει μια προσέγγιση που εστιάζεται όχι μόνο στην πληροφορία που είναι δυνατόν να αντληθεί για το συγκεκριμένο θέμα από τον παγκόσμιο ιστό, αλλά και στη διαδικασία διαμόρφωσης μιας ερευνητικής κριτικής μεθόδου. Η ανακοίνωση εξετάζει τα παραπάνω μέσω ενός συγκεκριμένου παραδείγματος, δηλαδή την εμπειρία της πείνας στην κατεχόμενη Ελλάδα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο τέλος της ανακοίνωσης παρουσιάζεται η θεματική δράση του “Απολλωνίς” για τη Δεκαετία του 1940 και η σημασία της για τη διδασκαλία της ιστορίας στην εκπαίδευση.

Αναστασία Φαλιέρου,  «Ψηφιακή Επανάσταση 1821» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση έχει ως κύριο στόχο να παρουσιάσει τις δυνατότητες που προσφέρουν τα ψηφιακά μέσα και το διαδίκτυο στον σύγχρονο εκπαιδευτικό για τη διδασκαλία της ιστορίας της οθωμανικής κυριαρχίας και της Ελληνικής Επανάστασης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στο πρώτο μέρος, γίνεται αναφορά στο προσβάσιμο αναλογικό και ψηφιακό υλικό που κατέχουν δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς στη χώρα μας σχετικά με το 1821. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζονται  σκέψεις, μεθοδολογικοί προβληματισμοί καθώς και πιθανά εκπαιδευτικά σενάρια σχετικά με τη διδασκαλία της Ελληνικής Επανάστασης (π.χ Η ζωή και η Δράση της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας) στα σχολεία μέσω της  χρήσης ψηφιακών πηγών. Τέλος, προτείνονται πιθανές εργασίες και δραστηριότητες που μπορούν να ανατεθούν στους μαθητές με απώτερο στόχο τη βιωματική μάθηση και την κριτική ανάγνωση των πηγών.

Αθανάσιος Καρασίμος, «Η γλώσσα της λογικής ή η λογική της γλώσσας;» (περισσότερα)

περίληψη

Ελένη Γουλή, «Ψηφιακά μέσα και μέθοδοι στις Θεατρικές σπουδές» (περισσότερα)

Η ανακοίνωση πραγματεύεται την εφαρμογή ψηφιακών μεθόδων και την ανάπτυξη αντίστοιχων εργαλείων ως πρόκληση για τους ερευνητές της επιστήμης του θεάτρου και των παραστατικών τεχνών εν γένειˑ διερευνά το αποτύπωμά τους στη θεατρολογική έρευνα και την πανεπιστημιακή διδασκαλία, ιχνηλατώντας τις αλλαγές που επιφέρει στη συγκέντρωση των τεκμηρίων, την επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων και τις νέες δυνατότητες «αφήγησης» και δημοσίευσης των αποτελεσμάτων της έρευναςˑ παρακολουθεί την εξέλιξη από τα πρώτα ψηφιακά εγχειρήματα έως την ποιοτική επεξεργασία και επιμέλεια των δεδομένων, τις ψηφιακές οπτικοποιήσεις, τη διαχείριση και ανάλυση της χωρικής πληροφορίας και την παραγωγή σύνθετων ψηφιακών εκδόσεων, με στόχο την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. 


Katsiadakis, H. “Historians in the Age of Digital Humanities: Working with Apollonis, the Greek Research Infrastructure for the Arts and Humanities and Language Technology and Innovation” (περισσότερα)

This paper briefly presents the origins, mission and main tasks of Apollonis, the Greek Research Infrastructure for the Arts and Humanities and Language Technology and Innovation. It focuses, in particular, on one of its two components, DARIAH-GR/DYAS. DARIAH-GR/DYAS was created in 2009 as the national branch of the European Research Infrastructure for the Arts and Humanities, DARIAH EU, and it is currently a network of six academic and research institutions, technology experts and content owners. The main aim of DARIAH-GR/DYAS is to enhance and support digitally-enabled research and teaching across the arts and humanities in Greece. The paper concentrates on those of its research principles and activities that are of particular interest to historians, a wide range of activities including digital services, training and education, dissemination and national and international networking. Finally, it lays out the infrastructure’s aims for the next phase of its operation.


Αναστασία Φαλιέρου, «Παρουσίαση του Ερωτηματολογίου για την ερευνητική υποδομή σχετικά με την Ελληνική Επανάσταση» (περισσότερα)

Στόχος της ανακοίνωσης είναι να παρουσιάσει τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου που διενεργήθηκε την περίοδο Μάρτιος- Μάιος 2020 με θέμα  τη δημιουργία θεματικής ερευνητικής υποδομής με αντικείμενο την Ελληνική Επανάσταση. Μέσα από το ερωτηματολόγιο διερευνούνται οι ανάγκες των χρηστών, η ωριμότητα και ποιότητα των ψηφιακών πόρων, καθώς και οι λειτουργικές, τεχνολογικές και οργανωτικές προϋποθέσεις ανάπτυξης της υποδομής. Οι απαντήσεις του ερωτηματολογίου θα αποτελέσουν οδηγό για τη σύνταξη της αντίστοιχης μελέτης.

Ελένη Κατσιαδάκη, «Τι είναι μια θεματική ερευνητική υποδομή για την Ελληνική Επανάσταση και γιατί χρειάζεται» (περισσότερα)

Μαρία Σπηλιωτοπούλου, «Αρχείο Ψαρών 1821-1827: η ανασύσταση ενός χαμένου αρχείου», (περισσότερα)

Η ανασύσταση του αρχείου Ψαρών που χάθηκε με την καταστροφή του νησιού το 1824 από τον οθωμανικό στόλο, ξεκίνησε στο πλαίσιο του προγραμματισμού της Ακαδημίας Αθηνών για την επέτειο των 150 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 από τον Βασίλη Σφυρόερα. Εκδόθηκε ο πρώτος τόμος (1821-1824) και έχει πλέον ξεκινήσει η επεξεργασία για την έκδοση του δεύτερου και τελευταίου τόμου που καλύπτει τα έτη 1825-1827, βάσει της έρευνας που έχει ήδη πραγματοποιήσει ο Β. Σφυρόερας. Για την αναζήτηση των εγγράφων καθώς και την ταυτοποίηση όσων έχουν δημοσιευθεί, όπως και για τις νέες μεταγραφές και τα ευρετήρια, θα χρησιμοποιηθούν σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, καθώς και τα δημοσιευμένα σώματα αρχειακών συλλογών, αναλογικά και ψηφιακά, όπως τα Αρχεία της Παλιγγενεσίας που διαθέτουν τη δική τους πλατφόρμα στη Βιβλιοθήκη της Βουλής. Η έκδοση θα δημιουργήσει ψηφιακά μεταδεδομένα που σε δεύτερο χρόνο θα μπορούσαν να ενταχθούν σε θεματική υποδομή του 1821.

Ηλβανίδου, Μ., «Από τα Αρχεία στις Ερευνητικές Υποδομές: Ροές εργασιών της ιστορικής έρευνας στον ψηφιακό κόσμο. Το παράδειγμα της Δεκαετίας του 1940»,  Δημιουργία θεματικής ερευνητικής υποδομής με αντικείμενο την Ελληνική Επανάσταση, Διαδικτυακή συνάντηση ειδικών, 07/10/2020.

Παρουσίαση της θεματικής δράσης για τη Δεκαετία 1940 της υποδομής ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ και των ροών εργασιών που ακολουθήσαμε για τη συνάθροιση μεταδεδομένων τεκμηρίων από διαφορετικά Αρχεία και την κοινή ευρετηρίασή τους, σε διαδικτυακή συνάντηση που διοργάνωσε η ΑΑ. Συζητήθηκαν οι προκλήσεις που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε και οι λύσεις που επιλέξαμε, καθώς και η πορεία των έως τώρα εργασιών μας. Ακολούθησε συζήτηση με εκπροσώπους φορέων διαφόρων οργανισμών μνήμης (αρχείων, μουσείων, βιβλιοθηκών) που είχαν κληθεί στη συνάντηση ως ειδικοί.


Spiliotopoulou, M. “Digital history portals: a tool for modern Greek history” (περισσότερα)

The paper presents the contribution of the Academy of Athens in planning and coordinationg the interdisciplinary venture of the development of the metadata repository of the 1940s in the context of the Apollonis infrastructure, a repository that is to be a digital tool for modern Greek history study and will be used both by academics and the wider public.

The present content of the repository is also briefly presented, mainly the contribution of the History Directorate of the Hellenic Army General Staff, which constitute the main bulk of the metadata, together with that of the Contemporary Social History Archives, as also the database Calendar of Events 1940-1944 of the Academy of Athens.

Ilvanidou, M., “From archives to digital research infrastructures: towards a thematic micro-infrastructure for the study of Greece in the 1940s”, Facilitating archival research on the study of the turbulent 40s, Online discussion, 10/09/2020.

Παρουσίαση της θεματικής συλλογής μεταδεδομένων για τη Δεκαετία 1940 στην υποδομή ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ και των ροών εργασιών που ακολουθήσαμε για τη δημιουργία της, από τον καθαρισμό των μεταδεδομένων, τη δημιουργία κοινού σχήματος, τη συνάθροιση και ευρετηρίαση των μεταδεδομένων, την Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας και τη δημιουργία βάσης  γνώσης, έως την παρουσίασή τους στην πύλη υπηρεσιών και πόρων της Απολλωνίδας. Η ανακοίνωση έγινε στο πλαίσιο διαδικτυακής συζήτησης που διοργάνωσε από κοινού το Ε.Κ. Αθηνά και η Europeana Research, γύρω από τα αρχεία και τις συλλογές για τη Δεκαετία 1940, με συμμετοχή εκπροσώπων αρχείων και υποδομών από την Ελλάδα και την Ευρώπη.


Καρασίμος Α., «Το ψηφιακό ταξίδι των δεδομένων στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες και τις Τέχνες», Επιμορφωτικό τηλεσεμινάριο, Ευρωπαϊκό Ερευνητικό Έργο CREARCH, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με τη συνεργασία της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας «Λίλιαν Βουδούρη» και του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών, 10/06/2020. (περισσότερα)

Στο σύγχρονο περιβάλλον της αλματώδους τεχνολογικής ανάπτυξης και της ταχύτατης διασύνδεσης των ανθρωπιστικών επιστημών με τις ψηφιακές τεχνολογίες στο πλαίσιο των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών (Digital Humanities), η Ελλάδα συμμετέχει δυναμικά σε μεγάλες ευρωπαϊκές ερευνητικές υποδομές, όπως είναι, μεταξύ των άλλων, το DARIAH-EU (DARIAH-GR/ΔΥΑΣ, το ελληνικό μέλος και ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ) και το PARTHENOS-EU. Συμμετέχοντας στην υποδομή DARIAH-EU, το ελληνικό δίκτυο ΔΥΑΣ αποτελεί την πρώτη διευρυμένη ελληνική προσπάθεια στις ανθρωπιστικές επιστήμες, που έχει ως στόχους την προώθηση της έρευνας στις ανθρωπιστικές επιστήμες με τη χρήση ψηφιακών μέσων, καθώς και την εκπαίδευση στη χρήση των νέων σχετικών τεχνολογιών.

Όσον αφορά το PARTHENOS-ΕU, οι εταίροι της υποδομής συνεργάζονται στενά για την τεχνική ανάπτυξη, την τυποποίηση και τη χάραξη πολιτικής, καθώς και για δραστηριότητες διάχυσης της γνώσης και δεδομένων σχετικά με ψηφιακές μεθόδους και εργαλεία που απευθύνονται στις διάφορες ερευνητικές κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτών των δράσεων έχουν δημιουργηθεί από το ελληνικό δίκτυο ΔΥΑΣ τα Μητρώα Πόρων Ανθρωπιστικών Σπουδών, καθώς και ο πολυθεματικός και πολύγλωσσος Θησαυρός των Τεχνών και Ανθρωπιστικών Επιστημών. Ο χειρισμός δεδομένων Ανθρωπιστικών Επιστημών και Τεχνών δεν είναι εύκολος στόχος στον ψηφιακό κόσμο, ακόμη και στο πλαίσιο μιας επιστήμης. Σημαντικά ζητήματα προκύπτουν σχετικά με την ποικιλομορφία των σχετικών πηγών, τους φορείς που τα προσφέρουν και τα διατηρούν, τη φύση των δεδομένων, καθώς και τις απαιτήσεις των χρηστών. Η ενσωμάτωση δεδομένων σε μεγάλες ομάδες σε ψηφιακή μορφή δημιουργεί μια ζήτηση για διαλειτουργικότητα, διαφορετική μεθοδολογία και καθολική προσέγγιση.


Οι γραφηματικές αναπαραστάσεις δεδομένων έχουν χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη πολύ καλής απόδοσης στις εργασίες ταξινόμησης κειμένου. Η δομή στην οποία στηρίζονται οι γράφοι γνώσης και οι μεγάλες βάσεις γνώσεις που περιέχουν πλούσια πληροφορία σχετικά με τις οντότητες του κόσμου είναι σε ένα μεγάλο βαθμό ίδια. Σε αυτό το άρθρο αξιοποιείται τα μοντέλο γραφήματος λέξεων και εμπλουτίζεται με έννοιες από γράφους γνώσης, με αποτέλεσμα μια πιο εκφραστική, υβριδική αναπαράσταση ενός σώματος κειμένων. Για την πρακτική εφαρμογή της μεθόδου, το άρθρο εστιάζει στην περιοχή της ταξινόμησης ιατρικών κειμένων με χρήση ιατρικών οντολογιών ώστε να αξιολογηθεί η επίδοση της και να αναλυθούν διάφορες εναλλακτικές σε σχέση με τα μοντέλα αναπαράστασης κειμένου και τεχνικές ενσωμάτωσης γνώσης. Η μέθοδος που προτείνεται παράγει αναπαραστάσεις κειμένων που είναι και εξηγήσιμες αλλά και βελτιώνουν την ακρίβεια στο πρόβλημα ταξινόμησης OHSUMED, ξεπερνώντας νευρωνικά δίκτυα όπως τα GraphStar και Text GCN.


Το άρθρο πραγματεύεται την προσέγγιση του έργου των Cranach μέσω ψηφιακών εργαλείων. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί περίπτωση χρήσης της ψηφιακής τεχνολογίας για τη μελέτη και την παρουσίαση των ερευνητικών αντικειμένων της Ιστορίας της Τέχνης, περίπτωση η οποία εντάσσεται το δίχως άλλο στο πλαίσιο του διαλόγου που αναπτύσσει η Ιστορία της Τέχνης με την ψηφιακή τεχνολογία στη σύγχρονη εποχή. 

διαθέσιμο σε http://nema.dyas-net.gr/dh-trip-46/